Psychologische veiligheid is een must in je team

En vijf manieren hoe SCRUM dit waarborgt.

Projectgroep, team of commissie. Hoe je het ook noemt, grote kans dat je er in je werk mee te maken hebt. Werken in teams is populair, wordt aangemoedigd en levert – vaak – betere resultaten op. Waarom bestaan er zoveel managementboeken over hoe we een goede leidinggevende kunnen worden, maar is er zo weinig bekend over wat een succesvol team maakt?

Dat vroegen ze zich bij Google ook af. Om erachter te komen wat de juiste samenstelling van een dream team is, heeft Google gedurende twee jaar 200 medewerkers geïnterviewd en bij meer dan 180 teams 250 teameigenschappen tegen het licht gehouden. Bestaat het perfecte team dan inderdaad uit één wetenschapper, een promovendus, twee extraverten en één developer die drie programmeertalen vloeiend spreekt? Nee. Verre van zelfs.

Wie? Nee, hoe!
Wie er in een team zit, doet er minder toe dan hoe teamleden met elkaar omgaan, hoe zij hun werk structureren en hoe zij elkaars bijdragen waarderen. Uit Google’s onderzoek blijkt dat er vijf kenmerken zijn waarmee succesvolle teams zich onderscheiden van andere teams:

  1. Psychologische veiligheid – Kan ik me kwetsbaar opstellen of vinden ze me dan een sukkel?
  2. Betrouwbaarheid – Kunnen we op elkaar rekenen als het gaat om het leveren van kwaliteit?
  3. Structuur en helderheid – Is onze rolverdeling en zijn onze doelen en plannen helder?
  4. Betekenisvol werk – Werken we aan iets dat voor eenieder van persoonlijk belang is?
  5. Werk dat ertoe doet – Geloven we erin dat het werk dat we doen er ook toe doet?

Psychologische veiligheid staat eenzaam aan de top
Even voor het beeld: qua mate van belang staan de nummers 1 en 2 mijlenver uit elkaar. De waarborging van psychologische veiligheid in een succesvol team steekt met kop en schouders uit boven de rest van de kenmerken.

Psychologische veiligheid draait om jezelf kwetsbaar durven en kunnen opstellen. Dat je een risico durft te nemen. Bijvoorbeeld: je bent halverwege een project en voor jou is het doel ervan niet echt helder meer. Durf jij hierover dan een vraag te stellen, zonder jezelf daarbij buiten de groep te zetten? Of kies je dan liever het alternatief van doormodderen, zodat je maar niet gezien wordt als iemand die niet op de hoogte is van zaken? Amy Edmondson(Harvard) omschrijft psychologische veiligheid ook wel als: “a sense of confidence that the team will not embarrass, reject or punish someone for speaking up.”

Wij mensen kiezen voor veiligheid. We gaan gedrag dat van negatieve invloed kan zijn op hoe anderen naar ons kijken, het liefst uit de weg. Hoewel het een heel begrijpelijke – misschien wel natuurlijke – strategie is, is deze killingvoor effectieve samenwerking waardoor de kwaliteit van het product ook ten goede komt. 

Hoe SCRUM helpt bij het waarborgen van psychologische veiligheid 
Onze collega Annemiek schreef het al eerder: in Agile-organisaties is psychologische veiligheid een cruciaal onderdeel van de onderliggende mindset. Zou dit ontbreken, dan groeien, verbeteren, of innoveren teamleden niet. Scrum, een projectmanagementaanpak dat is gebaseerd op Agile-principes, heeft ‘veiligheid’ verweven in haar vijf zogenaamde ‘Scrum Values’:

  1. Focus – verbetert de veiligheid door aan te moedigen op het formuleren van heldere doelen en teamrollen. Zo hoeft een team zich slechts op een paar dingen te focussen. Deze duidelijke verwachtingen stimuleren de veiligheid.
  2. Moed – zorgt voor een collectief gevoel van verantwoordelijkheid voor het werk waaraan een team werkt. Met moed krijgen een teamlid toegang tot de collectieve hersenkracht – en daarmee de steun – van zijn collega’s. In een dergelijk team tonen teamleden de moed om zaken te doorbreken, bezorgdheden te uiten, zich kwetsbaar op te stellen.
  3. Openheid – vormt de basis van scrum en creëert transparantie. Iedereen deelt informatie, ongeacht of het nu gaat om voortgang of problemen. Deze openheid stimuleert daarbij ook de samenwerking met de betrokken stakeholders en moedigt een wederkerige leerhouding aan.
  4. Betrokkenheid – vereist toewijding en inspanning van de teamleden. Zij zetten alles op alles om het gezamenlijke doel te behalen, om zo effectief mogelijk samen te werken, om (van elkaar) te leren en om de scrum-methodiek zo goed mogelijk toe te blijven passen.
  5. Respect – ontstaat door samen te werken als een team en zowel successen als mislukkingen te delen. Met wederzijds respect creëer je vertrouwen in elkaars meningsverschillen, erken je diversiteit in het team en stel je je team in staat om de doelen van de stakeholders effectiever te bereiken.

Door deze ‘scrum values’ na te streven, creëer je vanzelf een omgeving van vertrouwen en psychologische veiligheid. Iets wat cruciaal is voor een effectief (dream) team!

Bronnen:

https://rework.withgoogle.com/guides/understanding-team-effectiveness/steps/introduction/

Lees ook: Hoe voelen nieuwe collega’s zich welkom

Lees ook: Agile een hype of gezond verstand?

Edmondson (1999): https://academyleadership.com/news/201602.asp