Onderzoek naar aangrijpingspunten voor verandering

Soms loop je als team vast. De routines die effectief bleken, leiden opeens tot weerstand. Waar voorheen de lijntjes helder waren, lijkt het nu een stuk diffuser. En de onderlinge samenwerking die als vanzelf ging, vraagt nu de nodige moeite. Waarom het vastloopt is niet zo evident. In dit artikel lees je hoe een MT in de zakelijke dienstverlening onderzoek deed naar zichzelf en haar interactie met de omgeving om van daaruit weer in beweging te komen. 

Het vraagstuk

Hoe kunnen wij als team vanuit een gezamenlijke visie bewegen?

In het afgelopen jaar waren enkele MT leden uit dienst gegaan en nieuwe teamleden toegetreden. De geschiedenis van het team was nog maar bij een iemand bekend. Ondertussen was de laag boven hen, ook flink veranderd. De eigen leidinggevende was een interimmer en binnenkort zou een nieuwe leidinggevende komen. Het MT stelde de volgende vraag: Hoe kunnen wij onze slagkracht vergroten en vanuit een gezamenlijke visie binnen de organisatie bewegen? 

Patronen doorbreken

Bij werkplekleren is de klantvraag het vertrekpunt. In onze gesprekken met klanten achterhalen we de behoeften en vragen die spelen binnen de organisatie. Bij dit MT spelen zowel de veranderingen binnen het team als de veranderingen binnen de organisatie een grote rol. Bij de intake blijkt dat ze zich realiseren dat huidige patronen doorbroken moeten worden om weer aan slagkracht te winnen. Toch ligt de oplossing niet voorhanden en dat maakt dat de gewenste verandering onderzoek vraagt. Door te ontdekken wat de patronen zijn binnen en rondom het team, ontstaat zicht op mogelijkheden waar deze patronen zijn te doorbreken en te vervangen.  

Hoe kunnen wij …?

We kozen ervoor om middels teamcoaching onderzoek te doen, daartussen nieuw gedrag toe te passen en te reflecteren. Het startpunt was het formuleren van de kernvraag. Deze start met de woorden: Hoe kunnen wij…? Een vraag die uitnodigt om gedrag te operationaliseren (hoe) te zoeken naar het verlangen en wens die in het vraagstuk besloten ligt (kunnen) en een appèl op het team zelf te doen en niet zozeer op de omgeving (Wij).  

Terrein verkennen

Het MT verkent in de eerste bijeenkomst de vraag die ze hebben, waar deze vraag vandaan komt, welke intentie erachter zit en hoe deze vraag in kleinere deelvragen behapbaar is te maken. Hier en daar schuurt het in de eerste sessie, maar dat is inherent aan onderzoek doen. Je verkent terreinen waar je niet eerder bent geweest, kijkt rond in iemands werkgebied en gedachten. Soms zijn dat verhelderende verrassingen, maar soms ook wat tegenvallend. De opbrengst is dat er helderheid is ontstaan op de vraag en de deelvragen, dat er begrip is voor de verlangens die hieronder liggen en dat er opluchting is over die eerste stap.  

Eerste patroon wordt ontdekt

Tevens is een eerste patroon ontdekt, namelijk om gedachten en meningen indien van nut voor de ander, beperkt of niet te delen. Het gevolg is dat gaandeweg het proces alsnog opheldering nodig is. Dikwijls is dan al irritatie ontstaan en neemt vertrouwen en slagkracht af.  

Teampotentieel

In de volgende sessies formuleert het team als collectief èn ieder voor zich, kleine experimenten, in lijn met de Hoe Kunnen Wij Vraag, die leiden tot nieuwe patronen. Iedere bijeenkomst staan we stil wat het experiment was, hoe dit uitpakte en tot welke nieuwe inzichten dit heeft geleid. Door tijdens de bijeenkomsten vooral ook stil te staan bij wat er in het hier-en-nu gebeurt, worden ook andere patronen zichtbaar. Door samen te analyseren, elkaar te bevragen (bijv. wat doe jij waardoor ik….), komt meer zicht op het teampotentieel.  Dergelijke onderzoeken hebben niet als doel om harde conclusies te trekken, een oorzaak aan te wijzen of aanbevelingen te doen, maar hebben juist als doel gezamenlijk een nieuwe werkelijkheid te creëren.  

Door te begrijpen welke patronen er zijn, hoe handelingen daarbinnen elkaar (te) logisch opvolgen, zie je ook de knoppen weer waaraan je kan draaien. 

Impact & resultaten

Na een aantal bijeenkomsten kijkt het MT met een meer heldere blik naar zichzelf, reflecteren in het moment hoe ze met elkaar communiceren en hebben vooral meer aandacht voor beweegredenen van de ander, het verhaal en de intentie waardoor automatisch een gezamenlijke visie ontstaat. De context is en blijft nog wel even weerbarstig maar de slagkracht is toegenomen, net als het plezier!