De lol van coachen

“Ik ga elke dag met lol naar mijn werk”, was de eerste zin die Jos Hendriks uitsprak tijdens onze ontmoeting. Jos werkt bij het UWV en is daar adviseur “Leren en Ontwikkelen” bij de Academie van het Werkbedrijf. Jos en ik kunnen qua voorgeschiedenis elkaar de hand geven, want we zijn beiden onze loopbaan in het onderwijs begonnen. Jos beleeft vooral lol aan het geven van deskundig advies aan management en medewerkers op het gebied van leren en ontwikkelen (performance leren). Het helpt ze écht verder op individueel niveau en om met elkaar samen te werken. Zien dat het ook echt werkt, omdat medewerkers hun werkzaamheden significant beter en met meer plezier doen. Daarbij gaat het erom de juiste leerinterventies in te zetten, waardoor de medewerkers in hun kracht worden gezet, zodat ze zich verder kunnen ontwikkelen. “Vertrouwen geven aan de mensen dat ze het kunnen”, dat vindt Jos leuk aan zijn vak. “Daar zit mijn toegevoegde waarde. Een van onze leerprincipes is dat de leersituatie (leerinterventies) zoveel mogelijk de praktijksituatie benadert. Leren  moet over je eigen werk gaan en je helpen je werk (nog) beter te doen. Daarom zijn wij voor werkplek leren.” Jos geeft aan dat dit ook voor het coachen van mensen geldt: “Je richten op de praktijk van de ander; je denkt mee, geeft tips, steeds gericht op de werkplek, want daar moet het gebeuren. Coachen is voor mij de juiste vragen stellen zodat je de collega op het juiste denkspoor zet. Daarnaast durft een goede coach kritisch te zijn en houdt de ander een spiegel voor.” Je merkt direct dat Jos een ervaren professional is, die weet hoe mensen leren en hoe je de ander helpt door aan te sluiten bij wat er op de werkplek speelt.

Spanningsveld
Bij het coachen is er sprake van een spanningsveld en zijn diverse vragen van belang, zoals: Wil de ander mij wel als coach (en andersom)?; Hoe kom ik tot coachen? En ben ik niet gewoon aan het voordoen en adviseren? Hoe raak ik gelegitimeerd door de ander om te mogen coachen. Er zijn quotes die daarbij passen:

  • Zonder beknelling geen coaching (dus is er wel een coachvraag, een bewust probleem bij de ander? )
  • Zonder klik geen coaching (heeft te maken met onderling vertrouwen)
  • Coachen kan alleen met een ingezeepte helling (de coach prikkelt de gecoachte, geeft feedback; kortom daagt uit. Het coachmoment is een leermoment)
  • Coachen moet met een meetlat. Er is sprake van contractering, wat is de juiste vraag en wanneer is de coaching een succes?

Helicopterview
De coach is de begeleider die zowel het leren stimuleert als zijn deskundigheid gebruikt om het leerproces op gang te brengen. Naast vakmanschap gaat het ook om de coach, de klik die hij kan maken, de gave om te luisteren en, waar nodig, inzichten en tips mee te geven. Een coach moet zichzelf kennen en jezelf kennen is een dynamisch proces, dat zelfonderzoek, reflectie en feedback van anderen vraagt. De coach blijft het instrument om de ander te helpen. Om zichzelf beter te kennen kan een instrument als een DISC of MBTI een goede “spiegel” zijn. Ook moet de coach “vitaal” zijn: zowel fysiek (gezondheid); relationeel (balans privé en relaties); mentaal (balans denken en voelen) en spiritueel (inspiratie, bezieling). Deze balans is belangrijk om als coach in staat te zijn een helicopterview te doen. Dit wordt ook wel de “Gouden driehoek” genoemd: de coach staat boven het proces en heeft te maken met de vragen van de gecoachte en zijn situatie waarin het toegepast moet worden.

Gouden Driehoek

Gouden driehoek
Het gaat bij de Gouden driehoek om verdiepend inzicht in het proces : ik-jij en helicopterview. Oftewel:

  • ik-intentie: de coach moet vanuit zichzelf kunnen aangeven: dit ervaar ik
  • jij-intentie: ik zie dat bij jou (gedrag benoemen)
  • helicopterview: de coach vraagt bijvoorbeeld: hoe gaat het; hoe doen we het?

Coachen als vakmanschap
EMC en Gooiconsult werken gezamenlijk voor onder andere het UWV en daar verzorgen we diverse leergangen rond coachen. We gebruiken onder andere de Gouden Driehoek. Tijdens deze scholingsmomenten benadrukken we het belang van het vakmanschap van coachen, de klik die je maakt en vooral de “lol” die je uitstraalt.

 

BewarenBewaren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.